Begripsvorming

Basisstrategie: Rekenen via de 10

8 + 7 = ……
       ^
     2   5

Tip: laat de leerlingen dit ook zo opschrijven. Dit vormt hun denken en zorgt ervoor dat ze deze strategie goed gebruiken. Maak het visueel op de getallenlijn.

  1. de 7 splitsen in 2 en 5.
  2. eerst de 2 optellen bij de 8……naar de 10
  3. dan de 5 erbij

15 – 8 = ……
        ^
      5   3

Tip: laat de leerlingen dit ook zo opschrijven. Dit vormt hun denken en zorgt ervoor dat ze deze strategie goed gebruiken. Maak het visueel op de getallenlijn.

  1. de 8 splitsen in 5 en 3.
  2. eerst de 5 aftrekken van de 15……naar de 10
  3. dan de 3 eraf
Aandachtspunten:
  • zorg dat bij gebruik van het rekenrek de leerlingen dit dus maar 2x aanraken
  • gebruik materiaal met de 5-structuur en géén ongestructureerd materiaal
  • zorg voor veel herhaling
  • memoriseren bij rekenen t/m 20 is niet noodzakelijk; wel het vlot kunnen uitrekenen in 2 stappen via de 10.

Flitsoefeningen

Hierbij wordt van het rekenrek alleen de bovenste staaf gebruikt. 

Procedure ontwikkeling

Zodra leerlingen begrijpen hoe de basisstrategie werkt, is het van belang dat ze deze op de goede manier gaan leren gebruiken en uiteindelijk kunnen beheersen. Veel herhaling spreekt voor zich. Hieronder staan enkele oefeningen. Ga niet verder als de leerlingen de basisstrategie niet begrijpen, gebruiken en beheersen. Dit geldt zowel voor optellen als aftrekken. Door ze vanaf het begin de relatie tussen + en – sommen te laten begrijpen, zal het begrip over de samenhang steeds duidelijker worden.

In deze fase blijft het van belang alle handelingen te verwoorden en de juiste rekentaal te gebruiken. Op die manier kunnen leerlingen de procedures verinnerlijken.

Bij optellen is het goed om aandacht te schenken aan de dubbelen en bijna dubbelen. Dit soort sommen vormen de enige uitzondering op de basisstrategie: rekenen via de 10.

    Bij aftrekken is het goed om aandacht te schenken aan het halveren (tegenover dubbelen) als 14 – 7 =.
    Bij een som als 12 – 9 = is het goed om aanvullen te bespreken: hoeveel moet erbij de 9 worden opgeteld om 12 te krijgen?

    N.B. Alleen als de basisstrategie wordt beheerst, is ruimte voor variasstrategieën. De leerkracht blijft altijd de persoon die dit moment bepaald.
    Zorg er voor dat deze variant dan wel begrepen wordt door de leerling en dat het geen trucje wordt. 

    Memoriseren bij rekenen t/m 20 is niet noodzakelijk; wel het vlot kunnen uitrekenen in 2 stappen via de 10.